ΠΑΝΕΥΒΟΙΚΟ ΒΗΜΑ

 ΑΡΧΕΙΟ:ΒΑΓΓΕΛΗ ΚΟΥΖΟΥΝΗ

Η ΕΥΒΟΙΑ ΤΟΥ ΦΙΛΑΡΕΤΟΥ

 ΑΡΧΕΙΟ ΒΑΓΓΕΛΗ ΚΟΥΖΟΥΝΗ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΝΤΕΓΙΑΝΝΗ

ΑΡΧΕΙΟ ΒΑΓΓΕΛΗ ΚΟΥΖΟΥΝΗ

ΕΥΒΟΙΑ ΤΟΥ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗ

ΑΡΧΕΙΟ ΒΑΓΓΕΛΗ ΚΟΥΖΟΥΝΗ

Α

 

ΦΡΟΥΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

 ΑΡΧΕΙΟ ΒΑΓΓΛΕΚΗ ΚΟΥΖΟΥΝΗ

ΣΑΛΠΙΞ ΤΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ

 ΑΡΧΕΙΟ:ΒΑΓΓΕΛΗ ΚΟΥΖΟΥΝΗ

ΑΡΧΕΙΑ 1514-1530

 

 

ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ

 Çika [Koçika]177 k., bk. Vala [Vavula] k., Agrıboz n. Fille k., Agrıboz kz.: 63 Firigani k., Kızıl-hisār n.: 71 [Fiyos k.], bk. Foyozla k., Agrıboz kz. Fiyoz k., Agrıboz n.: 69 Foyozla [Fiyos]198 k., Agrıboz kz.: 62 [İstani k.], bk. İştin k., Agrıboz kz. Halki k., Agrıboz n.: 69 İpsahna [k.], Agrıboz kz.: 65 [İpsahna k.], bk. Elsahne k., Agrıboz [İstroponoz k.], bk. Ostronos k., Agrıboz kz. [İstroponoz k.], bk. Ostronos k., Agrıboz kz. Katinoz k., Agrıboz n.: 65 Jura k., Agrıboz n.: 67 Kariya k., Agrıboz kz.: 62 [Koçika k.], bk. Çika k., Agrıboz n. Koskina k., Agrıboz n.: 67 Kiparis k., Agrıboz n.: 67 Klisura k., bk. Morsidre [Mortosidre] k., Agrıboz n. Kondostod265 k., Agrıboz n.: 67 Mamola k., bk. İstamilos k., Agrıboz n. Markadis k., Agrıboz n.: 67 Lutoz k., Agrıboz n.: 64 Miro [Mistro]308 k., Agrıboz n.: 66 [Mistro k.], bk. Miro k., Agrıboz n. Mitika k., Agrıboz kz.: 62 Ostronos [İstroponoz]318 k., Agrıboz kz.: 62 [Pagonda k.], bk. Pavunda k., Agrı- boz n. Pavunda [Pagonda]324 k., Agrıboz n.: 67 Porlor [Pornoz334] k., Agrıboz n.: 64 [Pornoz k.], bk. Porlor k., Agrıboz n. Palyora k., Agrıboz n.: 67 Pirire [Virtire]329 k., Agrıboz n.: 69 [Pisona k.], bk. Biyona k., Agrıboz n. Paragali mz., Agrıboz n.: 68 Sita k., Agrıboz n.: 67 Vala [Vavula]369 k., Agrıboz n.: 67 Sarazi k., Agrıboz kz.: 63 [Vavula k.], bk. Vala k., Agrıboz n. [Vunoz k.], bk. Volor k., Agrıboz kz. 100 [Virtire k.], bk. Pirire k., Agrıboz n. Volor [Vunoz]379 k., Agrıboz kz.: 63

ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗ

 

BOYNOI.TOYΡΚΙΚΑ ΚΑΤΑΣΤΟΙΧΑ 16

 

Η φορολογία της περιοχής είναι απο τον κανονισμό του λιβά του Ευρίπου.Κάθε άπιστος ενήλικας πληρώνει 25 άσπρα και 6 άσπρα φόρο κοπης χόρτου (resm -i otlouk).Oι χήρες πληρώνουν 6 άσπρα σπέντζα.Τα 25 άσπρα τα πλήρωναν και οι χήρες αν είχαν πάνω απο 2 ζευγάρια.

H δεκάτη για τους χριστιανούς για σιτάρι,κριθάρι,φακές,κουκιά,ρεβύθια,φασόλια,κεχρί,βρώμη,ήταν 2 κοιλά στα 15.Για τους μουσουλμάνους ήταν κανονικά το 10%. Το κοιλό είναι 160 οκάδες.Για το πλυμένο και καθαρισμένο λινάρι η δεκάτη είναι 2 δεμάτια(demat) στα 15,ενα δεμάτι 30 χειρόβολα (bag)

Τα χωράφια που καλλιεργούσαν οι χριστιανοί νομικά ανήκαν στο σουλτάνο.Υπήρχαν εξαιρέσειςκαιμτα χωράφια αυτά ονομάζονταν μπάστινα.Αν πέθαινε κάποιος χωρίς να αφησει κληρονόμο

Για κάθε πρόβατο η γίδα εισπράτονται δυο άσπρα,ενα άσπρο για δυο χοίρους ελευθερης βοσκης και ενα άσπρο όταν σφάξουν χοίρο που εκτρέφουν σπίτι τους. Για κάθε μελίσι (osr-i kovan) μια κυψέλη στις δέκα

Καταβάλλετε δεκάτη μούστου (ors-i sira) δυο μέτρα (medre) στα 15.Το μέτρο αντιτοιχεί σε 40 κούζες (kuze) H κούζα είναι 550 δράμια (dirhem) και δυο μέτρα κάνουν ενα φόρτωμα (yuk). Για τον μούστο που μπαίνει στο βαρέλι πληρώνουν δυο άσπρα φόρο σπιθαμής (resm-i karis).Είναι νόμος στα χωριά που πληρώνουν την δεκάτη μούστου,οι τιμαριώτες να έχουν το μονοπώλιο για δυο μήνες.Όσο διαρκεί το μονοπώλιο το κρασί του τιμαριώτη πωλείται δυο άσπρα περισσότερο απο την τιμή διατήμησης.Μόνο με την λήξη του μονοπωλίου μπορούν οι ραγιάδες να πουλήσουν κρασί.Απο και πρός τα χωριά που δεν παράγουν κρασί η μεταφορά φορολογείται με 2 άσπρα το φορτίο.

Τα κοπαδια που έρχονται απο αλλού για να ξεχειμωνιάσουν η ξεκαλοκαιριάσουν πληρώνουν 17 άσπρα το κοπάδι.Οι κάτοικοι του χωριού έντος των ορίων δεν πληρώνουν κάτι.

1474

Οικογένειες 93

Φόρος 8645

Σπέντζα 2325

Σιτάρι 50 φορτώματα 1000

Κριθάρι 50 φορτώματα 700

Φασόλια ,μαυρομάτικα 140

Βαμβάκι 65 λίντρες φόρος 130 Μια λίντρα 133δράμια

Μελίσια 80 κυψέλες φόρος 80 άσπρα

Μύλος 30

Φρουτόδεντρα 400

1521

Ζιαμέτι Βούνος (γραμμένο)στο όνομα Tur Αλή

Χωριό ΒούνοςΥπάγεται στο Εγριμπόζ (Χαλκίδα)

Σπίτια μουσουλμάνων: 2

Σπίτια απίστων :207

Άγαμοι: 35

Χήρες :20

Σύνολο καταβαλομένων φόρων:17.086 (άσπρα)

Χωριό Horti.Υπάγεται στο παραπάνω αναφερόμενο (Εγριμπόζ)

Σπίτια:43

Άγαμοι:4

Χήρες:4

Σύνολο (καταβαλλομένων φόρων) :3.550 (άσπρα)

Χωριό Αγία Κυριακή.Υπάγεται στο προαναφερόμενο )(Εγριμπόζ)

Σπίτια 3

Άγαμοι 2 Σύνολο καταβληθέντων φόρων :452άσπρα

Σύνολο:21.88 (άσπρα­)

Ιλτιζάμι εισπρατόμενο απο αυτόν:23176 (άσπρα)

Μετά το 1507

Karye-Vunuz

Karye-Vunuz-tabi Egriboz hass i marliva

Xωριό Βούνων

16os αώνας αρχές

Μουσουλμανικοί πληθυσμοί απαντώνται σε μεγάλες πόλεις Θήβα και Χαλκίδα.Μόνο στους Βούνους απο όλα τα χωριά της περιφέρειας έμεναν τέσσερις μουσουλμάνοι.Καταγράφονται ως cemaat-i musliman και δηλώνονται με το πατρωνυμό τους.

Ιskender Perozoni ciftlu,Hasan γιός του Αbdullah ciftlu,Hamza γιός του Αbdullah,Υusuf γιός του Αbdullah ελευθερος.

Το όνομα Αμπντουλάχ σημαίνει άνθρωπος του θεού και το έπαιρναν συχνά αυτοί που εξισλαμίζονταν.

Οι Βούνοι ειχαν 213 hane .Στην οθωμανική ιστορία ο χανες αναφέρεται σαν μια φορολογήσιμη μονάδα ,μια οικογένεια με 4 η 5 άτομα.Αυτή η οικογένεια κατείχε καλλιεργησημη έκταση αρκετή για να ζήσουν και ενα ζευγάρι βόδια για να καλλιεργούν.Έχει επίσης mucerred 33 ελευθερους άνδρες και bive 22 χήρες.Υποθετικά υπολογίζουμε ότι στους Βούνους τότε ζούσαν πάνω απο 1000 ατομα. Οι άγαμοι άνδρες που διαθέτουν περιουσία καταγράφονται σαν εκτός σπιτιού ως mucerred.Oι δε γυναίκες που ανήκαν σε χανε και έχουν περιουσία καταγραφονται σαν χήρες bive.

Tην ίδια περίοδο η Χαλκίδα είχε 287 μουσουλμανικά σπίτα σε 8 συνοικιες,177 χριστιανικά σπίτια σε 5 συνοικίες και 27 εβραικά σπίτια σε μια συνοικία.Συνολικά Χαλκίδα είχε 491 σπίτια σε σχέση με τα 293 των Βούνων Eντύπωση προκαλεί ότι αναφέρεται σαν karye και όχι αναβαθμισμένο σαν kasaba όπως ονόμαζαν τις κωμοπόλεις και τα κεφαλοχώρια.

Σε σχέση με την απογραή του 1474 την πρώτη απογραφή του τουρκικού κράτους έχουμε μια άνοδο πληθυσμιακή 192,47%.Οι 93 οικογένειες έγιναν 272.

Ο κεφαλικός φόρος,η σπέντζα ήταν 2.325 άσπρα και έγινε 6.282 ανάλογη της ραγδαίας αύξησης του πληθυσμού.Αν κρίνουμε και απο τα επίθετα η αύξηση ωφείλετε σε εσωτερική μετανάστευση.Κάποιοι απο τους κατοίκους έχουν σαν επίθετο τον τόπο καταγωγήςΤο χωριό παράγει όλα τα αγροτικά προιόντα.Το νερό απο τις δέσες πήγαιναν στους μύλους και στα μαντάνια και σε αυτή τη διαδρομή πότιζαν τα περιβόλια και τους λαχανόκηπους.Υποθέτουμε ότι τα δικαιώματα νερού θα είχαν χωριστεί για τους μύλους και τα περιβόλια για να εξηπηρετούνται όλοι.

Η παραγωγή του σιταριού,κριθαριού τριπλασθιάστηκαν ενω και νέες καλλιέργειες προστέθηκαν στις ήδη υπάρχουσες. Στα μαλλιά απο τα πρόβατα της γύρω κτηνοτροφικής περιοχής προστέθηκε το λινάρι,τοβαμβάκι και το μετάξι.

Ενδεικτικό της άνθησης των εργαστηρίων ρούχων είναι η παρουσία οχτώ μαντανιών.

Επίσης ο εvας μύλος που ειχε καταγραφεί το 1474 έγιναν οχτώ.

Οικογένειες:213

Ελεύθεροι:33

Χήρες:22

Φόρος ακτημόνων μουσουλμάνων και ελεύθερων 61

Σπέντζα 6282

Χορτολειβαδικός φόρος 1287

Σιτάρι 100 φορτώματα(μέτρο των κόκων) ανα 3500

Κριθάρι 60 φορτώματα ανα 2740

Zωοτροφές,άχυρα 12 φορτώματα 120

Bίκος 7 φορτώματα 105

Κεχρί 15 φορτώματα 225

Φόρος κόκων απο εξω

Σιτάρι 6 φορτώματα 210

Κριθάρι 4 60

Ζωοτροφές 3 30

Φόρος φασόλια,ρεβύθια 12 420

Λινάρι 33 66

Bαμβάκι 25 125

Μελίσια 170

Αποξηραμένα σύκα 40 80

Φόρος καρυδιών 8 280

Κεράσια 125

Φόρος διαφόρων ειδων 35

Λαχανόκηποι 24

Σκόρδα 10

Μετάξι 60

Aμπελώνες 3 donum μονάδα μέτρησης που ισούται με 940m2 1000

Kρασί 100 m;etra 984

Φόρος προβάτων186

Γουρούνια 250

Πρόστιμα και κυρώσεις που εισπράτονται απο τον καδή 700

Μύλοι για δημητριακά και σιτιρά

Για μύλους που λειτουργούν όλο το χρόνο καταβάλλεται φόρος

30 άσπρων και 15 για μύλους που λειτουργούν 6 μήνες.Για γναφεία που λειτουργούν (kepe degirmen) εξι μήνες απαιτείται φόρος 15 άσπρων και 10 για τα γνεφεία που λειτουργούν τέσσερις μήνες

Ιδιοκτησία Yiorgi 1 μυλόπετρα φόρος

Ιδιοκτησία Kalenci 30 άσπρα

Ιδιοκτησία Filip 30 άσπρα

Ιδιοκτησία Kiryako 30 άσπρα

Ιδιοκτησία Hamza χαλιά30 άσπρα

Ιδιοκτησία Isa 2 μυλόπετρες60 άσπρα

Ιδιοκτησία Κyriako αλλό 30 άσπρα

Aθροισμα Ιδιοκτησία 8 μυλόπετρες Φόρος 240

Μύλοι για κάπες

Ιδιοκτησία Yorgi,2 μυλόπετρες φόρος 60

Ιδιοκτησία Kalenci,2 μυλόπετρες φόρος 60

Ιδιοκτησία Isa 1 μυλόπετρα φόρος 15

Ιδιοκτησία Kiryako 1 μυλόπετρα φόρος 15

Σύνολο 6 μυλόπετρες φόρος 90

Φόρος κοπής χόρτου (resm -i otlouk).Προσωπικός φόρος που βαρύνει τον χριστιανικό πληθυσμό 1500 άσπρα

Aμπελώνας 350

Αϊ-Δημητριάτης ή Αγιοδημητρήτης

 

Να είναι καλοταξιδος και δημιουργικός ο Οκτώβρης.

Ο δεύτερος μήνας του φθινοπώρου

ονομάζεται και Αϊ-Δημητριάτης ή Αγιοδημητρήτης, λόγω της μεγάλης γιορτής του Αγίου Δημητρίου.

''Τ' άη - Δημητριού, τι είσαι ‘σύ και τι ΄μαι εγώ λέει το νιο κρασί στο παλιό. ''

Τις ημέρες που είναι κοντά στη γιορτή του Αγίου τις λένε

''Μικρό Καλοκαιράκι'' ή ''καλοκαιράκι του Αϊ-Δημητριού ''

λέει μια λαική μας παράδοση ότι αυτές τις μέρες οι βροχές σταματάνε και το θερμόμετρο ανεβαίνει.

''Αϊ- Δημητράκη, μικρό καλοκαιράκι! ''

ΤΣΑΚΟΥΜΗΣ

 Δεκατρια αδέρφια απο την Λάκα Σουλίου δισκορπίστηκαν σε όλη την ελεύθερη τότε Ελλάδα. Ενα απο τα αδέρφια ο Θανάσης ξεκλήρισε στα χωριά του Καπενησίου ολόκληρη οικογένεια για μια παρεξήγηση που έγινε για την αδερφή του και τον μέλλοντα γαμπρό ,παρατσούκλι αυτού Τσιγαρίδας..Ο γιός του Αλέξανδρος  απο το Βαθύ που ήρθε παντρεύτηκε την Κοντούλη Αγγελική και ήρθε σόγαμπρος στη Στενή.Το προξενιό το έκανε ο Ντούρμας (Κεραμυδάς) .Το 1910 έκαναν το Κώστα,το 1916 το Γιώργο και το 1918 τον Νίκο.Δυο κορίτσια που έκαναν πέθαναν απο ισπανική γρίπη.

.Τι ωραίος μήνας είναι ο Σεπτέμβρης

 

Ο Σεπτέμβρης, αν είχε μυρωδιά θα ήταν του μούστου και της κανέλας, αν ήταν χρώμα θα ήταν καφέ, το καφε της γης, το καφέ που αγαπάω. Αν θέλετε να καταλάβετε το καφέ που μου αρέσει, σκεφτείτε απλά ένα πεσμένο φύλλο πλατανου τούτη την εποχή.

Σήμερα, έφτιαξα κουλούρια μούστου, με ελαιόλαδο, κανέλα, γαρύφαλλο.

Τι ωραίες μυρωδιές, τι ωραίες θύμησες μου ήρθαν στο μυαλό. Η μύτη μου τελικά είναι η χρονομηχανή μου...

Θυμήθηκα παλιούς Σεπτέμβρηδες στο χωριό. Θυμήθηκα τον παππού τον Κωνσταντή να κάθεται κάτω από τη μεγάλη μουριά και να καθαρίζει καρύδια από το κτήμα μας στο Σκουντερι και από τα χωράφια στο νερόμυλο.

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΩΝ ΔΙΡΦΕΩΝ 2

Silene dirphya

  Silene dirphya

Επιτέλους. Μετά από χρόνια αναζήτησης μου, βρέθηκε. Η μοναδική και πολύ σπάνια Silene dirphya. Όχι όμως στη Διρφυ αλλά στο Ξηροβούνι σε νέα θέση.

Νώντας Καλογιάννης

Η ΚΑΤΩ ΣΤΕΝΗ ΤΟ 1953

 Χρόνος καταγραφής

1953 Πηγή Λ. Α. αρ. 1891, σελ. 34, Μαρίας Σγούτα, Κάτων Στενή Χαλκίδος, 1953 Συλλογέας Σγούτα, Μαρία Ευρετήριο και είδος πηγής 1891, Αρχείο χειρογράφων