ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΔΗΜΟΥ ΔΙΡΦΥΩΝ - ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ

Δ. Διρφύων (Ευβοίας)

24-11-1835

Σύσταση του δήμου με έδρα τον οικισμό Στρόπωνες

Ο οικισμός Βλάχια προσαρτάται στο δήμο Διρφύων

Ο οικισμός Καντούνια προσαρτάται στο δήμο Διρφύων

Ο οικισμός Πηγάδια προσαρτάται στο δήμο Διρφύων

Ο οικισμός Σαρακίνικο προσαρτάται στο δήμο Διρφύων

Ο οικισμός Αγία Σοφία προσαρτάται στο δήμο Διρφύων

Ο οικισμός Βάβουλα προσαρτάται στο δήμο Διρφύων

Ο οικισμός Κοτσίκια προσαρτάται στο δήμο Διρφύων

Ο οικισμός Τσεργιαίς προσαρτάται στο δήμο Διρφύων

Ο οικισμός Μονή Χιλιαδούς προσαρτάται στο δήμο Διρφύων

Ο οικισμός Κούτουρλα προσαρτάται στο δήμο Διρφύων

Ο οικισμός Μονή Αγίου Νικολάου προσαρτάται στο δήμο Διρφύων

Ο οικισμός Μετόχι προσαρτάται στο δήμο Διρφύων

ΦΕΚ 5Α - 08/03/1841

Ο οικισμός Σαρακίνικο αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Κιρρονηλέων

Ο οικισμός Στρόπωνες αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Βλάχια αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Καντούνια αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Πηγάδια αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Αγία Σοφία αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Βάβουλα αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Κοτσίκια αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Τσεργιαίς αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Μονή Χιλιαδούς αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Κούτουρλα αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Μονή Αγίου Νικολάου αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Μετόχι αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο δήμος καταργείται

ΦΕΚ 5Α - 05/02/1875

Σύσταση του δήμου με την απόσπαση του οικισμού Στρόπωνες από το δήμο Ληλαντίων και τον ορισμό του ως έδρα του δήμου

Ο οικισμός Πηγάδια αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Αγία Σοφία αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Κοτσίκια αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Τσεργιαίς αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Μονή Χιλιαδούς αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Κούτουρλα αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Μετόχι αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Σέτα αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Λάμαρι αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

ΦΕΚ 9Α - 07/02/1876

Ο οικισμός Στρόπωνες αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Πηγάδια αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Αγία Σοφία αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Κοτσίκια αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Τσεργιαίς αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Μονή Χιλιαδούς αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Κούτουρλα αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Μετόχι αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Σέτα αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο οικισμός Λάμαρι αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Ληλαντίων

Ο δήμος καταργείται

ΦΕΚ 83Α - 21/08/1882

Σύσταση του δήμου με την απόσπαση του οικισμού Στενή από το δήμο Ληλαντίων και τον ορισμό του ως έδρα του δήμου

Ο οικισμός Καμπιά αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Σέτα αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Στρόπωνες αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Μετόχι αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Κούτουρλα αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Λάμαρι αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Μονή Χιλιαδούς αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Βούνοι αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Μαυρόπουλο αποσπάται από το δήμο Ληλαντίων και προσαρτάται στο δήμο

ΦΕΚ 28Α - 08/02/1908

Ο οικισμός Μονή Χιλιαδούς του δήμου καταργείται.

ΦΕΚ 245Α - 16/08/1912

Ο οικισμός Τσέργαι αποσπάται από το δήμο και ορίζεται έδρα της κοινότητας Τσεργών

Ο οικισμός Καμπιά αποσπάται από το δήμο και ορίζεται έδρα της κοινότητας Καμπιών

Ο οικισμός Καστέλλα αποσπάται από το δήμο και ορίζεται έδρα της κοινότητας Καστέλλας

Ο οικισμός Κερασιά αποσπάται από το δήμο και ορίζεται έδρα της κοινότητας Κερασιάς

Ο οικισμός Κεχριαίς αποσπάται από το δήμο και ορίζεται έδρα της κοινότητας Κεχριών

Ο οικισμός Μετόχι αποσπάται από το δήμο και ορίζεται έδρα της κοινότητας Μετοχίου Διρφύων

Ο οικισμός Σέτα αποσπάται από το δήμο και ορίζεται έδρα της κοινότητας Σέτας

Ο οικισμός Στενή αποσπάται από το δήμο και ορίζεται έδρα της κοινότητας Στενής

Ο οικισμός Στρόπωνες αποσπάται από το δήμο και ορίζεται έδρα της κοινότητας Στροπώνων

Ο οικισμός Κούτουρλα αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στην κοινότητα Μετοχίου Διρφύων

Ο οικισμός Μαυρόπουλο αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στην κοινότητα Μύστρου

Ο οικισμός Βούνοι αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στην κοινότητα Στενής

Ο οικισμός Λάμαρι αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στην κοινότητα Στροπώνων

Το όνομα του οικισμού Τσεργιαίς του δήμου διορθώνεται σε Τσέργαι

Ο δήμος καταργείται

ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997

Σύσταση του δήμου με την απόσπαση του οικισμού Στενή Δίρφυος από την κοινότητα Στενής Δίρφυος και τον ορισμό του ως έδρα του δήμου

Ο οικισμός Κάτω Στενή αποσπάται από την κοινότητα Στενής Δίρφυος και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Πύργος αποσπάται από την κοινότητα Στενής Δίρφυος και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Άγιος Αθανάσιος αποσπάται από την κοινότητα Αγίου Αθανασίου και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Αμφιθέα αποσπάται από την κοινότητα Αμφιθέας και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Βούνοι αποσπάται από την κοινότητα Βούνων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Νίκη αποσπάται από την κοινότητα Γλυφάδας και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Αγριοσυκιά αποσπάται από την κοινότητα Γλυφάδας και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Γλυφάδα αποσπάται από την κοινότητα Γλυφάδας και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Κοτσίκια αποσπάται από την κοινότητα Γλυφάδας και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Θεολόγος αποσπάται από την κοινότητα Θεολόγου και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Καθενοί αποσπάται από την κοινότητα Καθενών και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Σκουντέριον αποσπάται από την κοινότητα Καμπιών και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Καμπιά αποσπάται από την κοινότητα Καμπιών και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Κάτω Καμπιά αποσπάται από την κοινότητα Καμπιών και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Λούτσα αποσπάται από την κοινότητα Λούτσας και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Πούρνος αποσπάται από την κοινότητα Πούρνου και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Λάμαρη αποσπάται από την κοινότητα Στροπώνων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Στρόπωνες αποσπάται από την κοινότητα Στροπώνων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Παραλία Χιλιαδού αποσπάται από την κοινότητα Στροπώνων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Αγία Ειρήνη αποσπάται από την κοινότητα Στροπώνων και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Άνω Μίστρος αποσπάται από την κοινότητα Μίστρου και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Μίστρος αποσπάται από την κοινότητα Μίστρου και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Μαυρόπουλο αποσπάται από την κοινότητα Μίστρου και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Παλιούρας αποσπάται από την κοινότητα Παλιούρα και προσαρτάται στο δήμο

Ο οικισμός Πισσώνας αποσπάται από την κοινότητα Πισσώνα και προσαρτάται στο δήμο

ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010

Ο οικισμός Άγιος Αθανάσιος αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Αγία Ειρήνη αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Άνω Μίστρος αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Σκουντέριον αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Κοτσίκια αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Πύργος αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Κάτω Καμπιά αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Αμφιθέα αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Θεολόγος αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Νίκη αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Γλυφάδα αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Βούνοι αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Αγριοσυκιά αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Μαυρόπουλο αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Καθενοί αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Λούτσα αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Κάτω Στενή αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Μίστρος αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Πισσώνας αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Πούρνος αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Στενή Δίρφυος αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Καμπιά αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Λάμαρη αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Παλιούρας αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Στρόπωνες αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο οικισμός Παραλία Χιλιαδού αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων

Ο δήμος καταργείται

eetaa.g

Ντεγιάννης Χρήστος

Ντεγιάννης Χρήστος : Στρατιωτικός γιατρός από τη Στενή, γεννημένος το 1911. Πατέρας του ο δάσκαλος Ντεγιάννης απο τους Στρόπωνες που υπηρέτησα δάσκαλος στη Στενή από το 1905 έως το 1920/Ένα χρόνο μεγαλύτερος απο τον αδερφό του Ηλία που εκτελέστηκε απο τους Γερμανούς το 1943.Τοποθετήθηκε Διευθυντής του Ορεινού Χειρουργείου του Πόγραβετς το 1940 και έμεινε εκεί μέχρι την εισβολή των Γερμανών το 1940. Συλλαμβάνεται το 1942 από τους Ιταλούς μαζί με τα αδέρφια του Γιάννη, Σωτήρη και Θεόδωρο και κλείνεται στις φυλακές Αβέρωφ μέχρι τις 25 Οκτωβρίου του 1942. Πέθανε το 1982 στη Φιλοθέη, έχοντας αποκτήσει το αξίωμα του Αρχιάτρου.

ΧΙΟΝΙΣΜΕΝΟ ΧΩΡΙΟ

ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ

«Η μάχη στην Στέρνα του Πανού»

Νικόλαος Σπ. Καρατζάς

Ιστορικός – Αρχαιολόγος, ΜΑ

Σαν σήμερα, 28 Μαρτίου το 1822, Μεγάλη Τρίτη, λαβώθηκε σε ενέδρα στα Δυο Βουνά και πέθανε ο οπλαρχηγός Αγγελής Γοβιός ή Τζουτζάς ή Τζοτζάς. Στη συνέχεια των μαχών, στην περιοχή του «Πανού (Δούδαλη) τη Στέρνα» την ίδια ημέρα έπεσαν ηρωικά, για του Χριστού τη πίστη την Αγία και της Πατρίδος την ελευθερία, ο οπλαρχηγός και υπαρχηγός της Ευβοϊκής Επανάστασης του 1821, ο Κώτσος (Κώτσας) Δημητρίου ή Θηβαίος και ο αδελφός του αρχικαπετάνιου Αγγελή, Αναγνώστης , μαζί με 15 εμπειροπόλεμα παλικάρια τους.

Απόσπασμα των γεγονότων των μαχών:
«…Ο Αγγελής αψήφησε τις υποδείξεις κι όρμισε προς τους Τούρκους λέγοντας, κατά τη συνήθεια των τότε καπεταναίων, που πίστευαν στα όνειρα:

ΒΑΣΙΛΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΒΟΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ Β. ΣΠΟΡΑΔΕΣ

ΓΙΩΡΓΟΥ Ι. ΝΤΕΓΙΑΝΝΗ

ΒΑΣΙΛΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΒΟΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ Β. ΣΠΟΡΑΔΕΣ

Α.Ε.Μ. ΤΟΜΟΣ Ζ΄ 1960

ΟΠΩΣ ΤΑ ΠΕΡΙΕΓΡΑΨΕΝ Ο L. ROSS

O Γερμανός Λουδοβίκος ROSS είναι ο πρώτος καθηγητής της Αρχαιολογίας και Φιλολογίας (1837) στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Το 1843 που απολύθηκαν από τις θέσεις των όλοι οι Βαυαροί, έχασε την έδρα του. Αλλά του ίδρυσαν άλλη στη Χάλκη, όπου διορίσθηκε στα 1845. Την Ελλάδα ωστόσο δεν την ξέχασε. Από δω πήρε τα θέματα για πλήθος εργασίες του. Από αυτές μεταφράζομε τα Β. ταξίδια Σ.τ.Μ.

Στις 9 του Οκτώβρη (1941) μας έμεινε μόνο τέσσερεις ώρες ταξίδι για την Κύμη.

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Η ΔΙΡΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ (του Δημήτρη Μπαρσάκη)

Η ΔΙΡΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

(του Δημήτρη Μπαρσάκη)

Ο γραμματικός του 2ου αι. μ.Χ. Αίλιος Ηρωδιανός (Περί παρωνύμων, 3,2.884.7-8) και ο ιστορικός-γεωγράφος του 5ου/6ου αι. μ.Χ. Στέφανος Βυζάντιος (Εθνικά, 234.17), καταγράφοντας τη Δίρφη ως όρος της Εύβοιας, προσθέτουν ότι εκεί λατρευόταν η Ήρα η Διρφύα ("Διρφύα ἡ Ἥρα τιμᾶται"), που σημαίνει ότι κάπου στο όρος υπήρχε ναός της Ήρας. Πουθενά δεν αναφέρεται ότι ο ναός βρισκόταν στην κορυφή της Δίρφης, όπως ορισμένοι διαδίδουν· αντίθετα, το λογικό θα ήταν να έκειτο χαμηλότερα, σε κάποιο πλάτωμα στις πλαγιές ή στους πρόποδες.

Ο Ευφορίων, Χαλκιδέος ποιητής του 3ου/2ου αι. π.Χ., χαρακτηρίζει τη Δίρφη τραχεία ("Δίρφυν ἀνὰ τρηχεῖαν", απόσπ. 73.1), με την έννοια ότι είναι απότομη και βραχώδης.

Ο Σιμωνίδης ο Κείος, ποιητής του 5ου αι π.Χ., σε ένα επιτύμβιο επίγραμμά του αφιερωμένο στη μνήμη πεσόντων Αθηναίων οπλιτών, δίνει την πληροφορία ότι τους βρήκε ο θάνατος κάτω από την πτυχωτή πλαγιά της Δίρφης ("Δίρφυος ἐδμήθημεν ὑπὸ πτυχί", Επιγράμματα, 16.26.1).

Ο Ευριπίδης, ο μεγάλος τραγικός ποιητής του 5ου αι. π.Χ., στην τραγωδία του Ηρακλής, αναφέρει την παράδοση ότι το βασιλιά Λύκο, ο οποίος σκότωσε το βασιλιά Κρέοντα και σφετερίστηκε το θρόνο της Θήβας, τον είχε θρέψει η Δίρφυς η Αβαντίς, δηλαδή ότι ο Λύκος είχε γεννηθεί και μεγαλώσει στη Δίρφη της Εύβοιας ("Δίρφυν τ' ἐρωτῶν ἥ σ' ἔθρεψ' Ἀβαντίδα", στ. 185).

O Λυκόφρων, Χαλκιδέος λόγιος και ποιητής του 4ου/3ου αι. π.Χ., στην τραγωδία του Αλεξάνδρα (ή Κασσάνδρα), μνημονεύει του Διρφωσσού και των Διακρίων τα σπήλαια ("Διρφωσσοῖο καὶ Διακρίων γωλειὰ", στ. 375-376). Από τα συμφραζόμενα (βλ. στ. 373-386) φαίνεται ότι ο Διρφωσσός και τα Διάκρια είναι όρη της Εύβοιας, οι πλαγιές των οποίων (ενν. οι ανατολικές) καταλήγουν βραχώδεις στο Αιγαίο. Ο Λυκόφρων, εν προκειμένω, κάνει λόγο για τα ξεβρασμένα πτώματα των Ελλήνων (Αχαιών) ναυαγών στις θαλασσοσπηλιές των δύο αυτών ορέων. Τα Διάκρια όρη πρέπει να ταυτίζονταν με τον Πυξαριά, την επιμήκη παραφυάδα της Δίρφης, η οποία "διακρίνει" (διαχωρίζει) το κεντρικό από το βόρειο τμήμα της Εύβοιας, έχοντας όντως και πολλές θαλασσοσπηλιές προς το Αιγαίο. Το ορωνύμιο Διρφωσσός δεν μαρτυρείται από άλλον αρχαίο συγγραφέα, αλλά εφόσον ανήκει σε ευβοϊκό όρος, αυτό δεν θα μπορούσε ασφαλώς να είναι κάποιο άγνωστο ή ανώνυμο όρος, παρά αυτή τούτη η Δίρφη, με τις γνωστές άλλωστε θαλασσοσπηλιές της στο Αιγαίο. Είναι δε εμφανής η πρόθεση του ποιητή να προσδώσει επικό χαρακτήρα στο όνομα, εξού και η επική κατάληξη "-(σσ)οιο" στη γενική (πβλ. Παρνησσοῖο, κατά τον Ησίοδο κ.ά.). Ωστόσο, έχει υποστηριχθεί από μια μικρή μερίδα μελετητών και η άποψη ότι ίσως ο Διρφωσσός είναι ποταμός της Δίρφης και ορισμένοι έχουν σπεύσει να τον ταυτίσουν με το ποτάμι των Στροπώνων, χωρίς πάντως αξιόλογα επιχειρήματα.

© Δημήτρης Μπαρσάκης, 2014

ΒΙΝΤΕΟ

ΟΛΑ ΤΑ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ:Heaven Music Kids

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Τάσος Ιωαννίδης

Γεννήθηκε στη Φλώρινα όπου τελείωσε το Λύκειο. Πήγε για σπουδές στην Αυστραλία και αρχικά σπούδασε Πληροφορική στο Πολυτεχνείο της Μελβούρνης RMIT. Στη συνέχεια, σπούδασε στο Ωδείο της Μελβούρνης MELBA από όπου και αποφοίτησε με κύριο όργανο την κλασική κιθάρα. Συνέχισε τις σπουδές του στο NEW ENGLAND UNIVERSITY, για να ειδικευτεί στη σύνθεση μουσικής κινηματογράφου.

Έγραψε μουσική για πολλές ταινίες και τηλεοπτικά προγράμματα που έχουν κυκλοφορήσει διεθνώς:
Silver Brumby (Πρώτο Βραβείο Μουσικής Κινηματογράφου στην Αυστραλία 1994, με πρωταγωνιστή τον Russell Crowe) - Win Some Lose Some - A Stitch in Time - Sky Trackers - Living with the Gun - Under the Skin - Youth Express - Seven Deadly Sins - Fashion Dreams - Six Pack - The Silver Brumby (σειρά παιδικών κινουμένων σχεδίων) - The Gift of Sharing - On SBS Tonight - Exandris - Adventures on Kythera - Island - In too Deep - Entrée Jacques - Say Good Day - Fast Moves - The Gift - Touch the Sun - Cyprus Divided - Independent Company - Australian Cameleers - Flowers of Retimon - Writers Playhouse - The Young Wife - Song for Melbourne - Andra - Treasure of Macedonia.

ΣΤΑ ΙΧΝΗ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΟΙΧΑΛΙΑΣ. ΑΚΟΥΕΙ ΚΑΝΕΙΣ;

από ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΣ (Homo-Naturalis.gr)

Σύμφωνα με την εκτίμηση του Τμήματος Γεωλογίας του Μουσείου Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας του πανεπιστημίου Αθηνών, τα απολιθώματα των Καμπιών χρονολογούνται στη λεγόμενη Πλειόκαινο υποπερίοδο του Καινοζωικού αιώνα, που άρχισε πριν 10 εκατομμύρια χρόνια και τελείωσε πριν από 3 ή 1 εκατομμύρια χρόνια. Το κλίμα την περίοδο αυτή είναι τροπικό. Μεγάλα, πυκνά δάση, βλάστηση οργιώδης και άφθονα νερά καλύπτουν σε μεγάλη έκταση την περιοχή, που εντοπίστηκαν τα απολιθώματα. Ένα από τα σημαντικότερα παλαιοντολογικά ευρήματα, που φαίνεται να ξένισε την ομάδα των ερευνητών την ημέρα που τους τα παρουσιάσαμε μαζί με τον αγαπητό Γιάννη Παύλου , στο κτήμα του οποίου βρέθηκαν τα απολιθώματα, είναι εκείνο του Τάπιρου. Το ζώο αυτό είναι σπάνιο ή και ανύπαρκτο στον ευρωπαϊκό χώρο.

Η ψυχή όλων μας μας ματώνει γι΄αυτό το έγκλημα, που δε γίνεται πρώτη φορά στην

ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ ΓΙΑ ΒΡΕΦΗ

Η ενορχήστρωση και ο προγραμματισμός έγιναν από τον Κώστα Κατωμέρη, ενώ το εξώφυλλο φιλοτέχνησε ο ζωγράφος Σπύρος Χρύση Δημητριάδης. Η ηχογράφηση και η μίξη έγιναν στο studio Sierra από τους Δημήτρη Μουρλά και Αλέξανδρο Χρυσίδη.

Στο οπισθόφυλλο του δίσκου ο Τάσος Ιωαννίδης σημειώνει: «Η μουσική για τα παιδιά είναι η πνευματική μας τροφή της ψυχούλας τους. “Φως ιλαρόν” για την συναισθηματική τους νοημοσύνη.

Εκδρομή στη ΣΤΕΝΗ

Στενή Ευβοίας///Greece Euboea Steni

OI EIKONEΣ ΤΗΣ ΠΑΛΙΟΠΑΝΑΓΙΑΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

ΕΡΕΥΝΕΣ 13.05.2018 • ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

                                      Η περιπέτεια τεσσάρων τοιχογραφιών

 Η μυθιστορηματική πλοκή της κλοπής αγιογραφιών το ’78 από την Εύβοια και η δίκη που ξεκίνησε στο Εφετείο Αθηνών.

Μπορεί οι λιγοστές σκεπές του χωριού Λούτσα να φαίνονται στο βάθος του ορίζοντα, μέχρι εδώ όμως δεν φτάνει κανένας ήχος που να υποδηλώνει ανθρώπινη παρουσία ολόγυρα. Κρυμμένος στους πρόποδες του όρους Δίρφυς, υπό τη σκιά ενός υπεραιωνόβιου πλατάνου, στέκει ο ιερός ναός Παλαιοπαναγιάς Στενής Ευβοίας. Στο γείσωμα της ασβεστωμένης πρόσοψής του διακρίνεται μια στρογγυλή οπή. Από αυτή τρύπωσε μέσα, μια νύχτα του 1978, ένας επιδέξιος αρχαιοκάπηλος. «Έφαγε» με το σκαρπέλο του τα τοιχώματα και χάθηκε με λεία τέσσερις σπάνιες αγιογραφίες.

Η οπή από την οποία μπήκε ο αρχαιοκάπηλος στο ναό.

Επέλεξε τους Αγίους Ερμόλαο, Νικήτα, Μακάριο τον Αιγύπτιο και Νέστορα. Αποτοίχισε τα πορτρέτα τους, όχι την ολόσωμη μορφή τους, για να μπορεί να τα διαχειριστεί πιο εύκολα σε μελλοντικές αγοραπωλησίες. Οι άγιοι άλλαξαν χέρια, ώσπου εντοπίστηκαν και κατασχέθηκαν το 2006 σε γκαλερί στη Βασιλεία της Ελβετίας. Το 2010 επαναπατρίστηκαν στην Ελλάδα.

Τέσσερις δεκαετίες μετά την κλοπή τους, όμως, η περιπέτειά τους δεν έχει τελειώσει. Τον περασμένο μήνα ξεκίνησε στο Β΄ Πενταμελές Εφετείο Αθηνών η δίκη σε δεύτερο βαθμό κατά του Ιταλού εμπόρου τέχνης που κατηγορείται ότι τις είχε στη συλλογή του.

Μέσα από σπάνιες μαρτυρίες και ντοκουμέντα, η «Κ» παρουσιάζει άγνωστες πτυχές της ιστορίας των τεσσάρων αγιογραφιών, από τη μυστική συμφωνία αρχαιοκαπήλων στις φυλακές του Κορυδαλλού το 1977, μέχρι τις εντατικές προσπάθειες για την επιστροφή των κλοπιμαίων στην Ελλάδα.

Το κύκλωμα

Η σπάνια εικόνα της Σταυρώσεως όπως είχε δημοσιευτεί στην «Καθημερινή» μετά τη σύλληψη του αρχαιοκάπηλου.

Όλα ξεκίνησαν με μια επιτυχή αστυνομική επιχείρηση. Ήταν Δεκέμβριος του 1976, όταν η Γενική Ασφάλεια Αθηνών εξάρθρωσε ένα από τα μεγαλύτερα κυκλώματα αρχαιοκαπήλων. Στην κατοχή τους βρέθηκαν 63 εικόνες, αλλά και 80 έργα που είχαν κλαπεί από το σπίτι του ζωγράφου Σπύρου Παπανικολάου στην Κηφισιά. Μεταξύ των συλληφθέντων βρισκόταν και ένας γνωστός έμπορος έργων τέχνης, ο οποίος προφυλακίστηκε τότε στον Κορυδαλλό. Εκεί γνώρισε τον μελλοντικό του συνεταίρο, έναν σεσημασμένο κακοποιό από τον Πύργο Ηλείας που δήλωνε τοπογράφος στο επάγγελμα. Του πρότεινε να στραφεί στην κλοπή εκκλησιαστικών εικόνων, λέγοντας ότι η «δουλειά αυτή έχει πολύ ψωμί».

Με την αποφυλάκισή του ο τοπογράφος ανέλαβε δράση. Τα χτυπήματά του απλώθηκαν σε όλη την ελληνική επικράτεια. Του αποδίδονται διαρρήξεις σε ναούς και μονές στη Χαλκιδική, στην Ημαθία, στις Σέρρες, στη Θεσσαλονίκη και στη Λακωνία. Αλλού έκοβε τα σιδερένια κιγκλιδώματα στα παράθυρα και αλλού εντόπιζε ανασφάλιστες πόρτες. Η αστυνομία τότε τον χαρακτήριζε: «ιδιαιτέρως επικίνδυνο».

Τη νύχτα της 10ης Ιανουαρίου 1979, πάντως, πραγματοποίησε την πιο εντυπωσιακή του κλοπή. Εισέβαλε στον ιερό ναό Ελκόμενου Χριστού Μονεμβασιάς και αφαίρεσε 35 εικόνες, μεταξύ των οποίων αυτή της Σταυρώσεως, διαστάσεων 1,66Χ1,55 μ. Την τεμάχισε στα τρία για να μπορέσει να την κουβαλήσει. Εκείνη την εποχή η εκτιμώμενη αξία της έφτανε τα 100 εκατομμύρια δραχμές.

Το δρομάκι που οδηγεί σήμερα στον ναό της Παλαιοπαναγιάς στην Εύβοια.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, για να καλύψει τα ίχνη του μοίρασε τα κλοπιμαία σε δύο κρυψώνες. Σε μια γκαρσονιέρα στην οδό Ευγενίου Καραβία στα Κάτω Πατήσια, που νοίκιασε με το ψευδώνυμο Μάριος Παπαδόπουλος, και σε ισόγειο της οδού Δελαπόρτα στου Γκύζη, που διατηρούσε με τα ψευδή στοιχεία Γιώργος Γκολφινόπουλος.

Ένας 54χρονος συνεργός του, γεωπόνος στο επάγγελμα, του είχε παραχωρήσει και το εξοχικό του στον Μαραθώνα για να φυλάξει εκεί ορισμένες από τις εικόνες. Τον είχε προμηθεύσει και με υδροκυάνιο για να δηλητηριάσει τα σκυλιά ενός μοναστηριού που επρόκειτο να διαρρήξει.

Δημοσίευμα στην «Καθημερινή» για τη σύλληψη του δράστη το 1980.

Ο θόρυβος που προκλήθηκε από τις εφημερίδες μετά την κλοπή στη Μονεμβασιά κινητοποίησε τον τοπογράφο. Κατάλαβε ότι κατείχε αντικείμενα ιδιαίτερα μεγάλης αξίας. Απέρριψε την πρόταση του συνεταίρου του, ο οποίος προσέφερε 500.000 δραχμές για όλες τις εικόνες και ανέλαβε να διαπραγματευθεί ο ίδιος την πώλησή τους. Αναζήτησε αγοραστή μέχρι και στις ΗΠΑ, στο Σικάγο, στη Νέα Υόρκη και στο Ντιτρόιτ. Χωρίς τη βοήθεια έμπειρου μεσάζοντα, όμως, ήταν ζήτημα χρόνου να πιαστεί.

Στις 22 Φεβρουαρίου 1980 ετοιμαζόταν για ένα ακόμη ραντεβού με πελάτη στο Κολωνάκι. Ο άνδρας που επί τέσσερις μήνες παρουσιαζόταν στον ίδιο ως Γερμανός αρχαιολόγος ήταν στην πραγματικότητα μυστικός αστυνομικός. Ο τοπογράφος συνελήφθη προτού τον συναντήσει για μια πώληση.

Στο αυτοκίνητο και στα κρησφύγετά του βρέθηκαν περισσότερες από 30 εικόνες, ένα περίστροφο, διαρρηκτικά εργαλεία όπως πένσες, λίμες, πριόνια και ψαλίδια κοπής μετάλλων, πλαστές πινακίδες κυκλοφορίας, μια ανδρική περούκα και μια στολή υπολοχαγού. Μεταμφιεζόταν συχνά για να εποπτεύσει τους στόχους του πριν από κάθε χτύπημα. Ο ίδιος είπε ότι με την περούκα παρίστανε «τον θρησκόληπτο γέρο» για να μη κινεί υποψίες.

Τον Μάιο του 1984, το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών τον έκρινε ένοχο για κλοπές κατ’ εξακολούθηση και εκτίμησε ότι η ζημιά που υπέστη το δημόσιο από τη δράση του ξεπερνούσε τα 2 εκατομμύρια δραχμές. Καταδικάστηκε σε ισόβια. Στην κατοχή του τότε δεν βρέθηκαν οι σπάνιες τοιχογραφίες της Στενής Ευβοίας, αλλά του αποδίδεται και αυτό το χτύπημα.

Τα ίχνη των τεσσάρων αγίων παρέμειναν χαμένα για πολλά χρόνια. Ώσπου τον Μάρτιο του 2007, έφτασε στη Δίωξη Αρχαιοκαπηλίας στην Ελλάδα ένα CD με φωτογραφίες 6.000 αντικειμένων που είχαν κατασχεθεί στην Ελβετία. Ανάμεσα σε ελληνικές αρχαιότητες υπήρχαν και οι Αγιοι Ερμόλαος, Νικήτας, Μακάριος και Νέστορας. Ο αγώνας για τη διεκδίκησή τους μόλις ξεκινούσε.

Η διεκδίκηση

Τον Ιούλιο του 2000, η εισαγγελία της Ρώμης έστειλε αίτημα δικαστικής συνδρομής στην Ελβετία και δύο χρόνια αργότερα η αστυνομία εισέβαλε στην γκαλερί που διατηρούσε στη Βασιλεία ο έμπορος έργων τέχνης Τζιανφράνκο Μπεκίνα μαζί με τη σύζυγό του. Κατασχέθηκαν εκατοντάδες αρχαιότητες, ενώ το τεράστιο αρχείο εγγράφων και φωτογραφιών που εντοπίστηκε, χρησιμεύει μέχρι και σήμερα στην ταυτοποίηση και στον επαναπατρισμό αντικειμένων που πιθανότατα αποτελούν προϊόντα λαθρανασκαφής.

Σε εκείνα τα ευρήματα περιλαμβάνονταν και οι τέσσερις τοιχογραφίες του ιερού ναού Παλαιοπαναγιάς Στενής Ευβοίας. Τη διεκδίκησή τους ενώπιον των ελβετικών αρχών ανέλαβε εκ μέρους του ελληνικού Δημοσίου ο δικηγόρος Αθηνών - Ζυρίχης Ηλίας Μπίσιας.

«O αγώνας μιας χώρας κατά της διασυνοριακής αρχαιοκαπηλίας είναι επί της ουσίας μια αδιάκοπη και άνιση μάχη κατά του οργανωμένου εγκλήματος. Διαπιστώνουμε από την εμπειρία της διεκδίκησης αρχαιοτήτων που βρίσκονται στο εξωτερικό, ότι η διαμετακόμιση των πολιτιστικών αγαθών μπορεί να περιοριστεί σημαντικά, εφόσον υπάρχουν σύγχρονες υποδομές εντοπισμού και τεκμηρίωσης, αγαστές συνέργειες μεταξύ των υπηρεσιών του υπουργείου Πολιτισμού, των διωκτικών αρχών και της Δικαιοσύνης και φυσικά επαρκή κονδύλια χρηματοδότησης», λέει στην «Κ» ο κ. Μπίσιας.

«Παρά τις αντικειμενικές ελλείψεις των υποδομών μας, καταφέραμε με πενιχρά μέσα αλλά με πολύ μεγάλη θέληση και συλλογική προσπάθεια να τεκμηριώσουμε ενώπιον της ελβετικής εισαγγελίας, ότι οι επίμαχες τοιχογραφίες εκλάπησαν στην Ελλάδα το 1978 και θα έπρεπε κατά τα οριζόμενα στον νόμο να επιστρέψουν, ως προϊόν εγκλήματος, εκεί όπου ανήκουν», προσθέτει.

Έπειτα από μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις, τον Δεκέμβριο του 2009, η σύζυγος του Μπεκίνα συναινεί ανέκκλητα στον επαναπατρισμό των τοιχογραφιών. Δύο μήνες αργότερα, φτάνουν στην Ελλάδα, συντηρούνται και φυλάσσονται σήμερα στο Βυζαντινό Μουσείο.

Ειδικοί, ξεναγούν στελέχη του υπουργείου Πολιτισμού το 2010 στο χώρο συντήρησης των τοιχογραφιών. (Φωτογραφία: ΑΠΕ)

Πριν από την κλοπή, η μόνη φωτογραφική απεικόνιση των τοιχογραφιών είχε αποτυπωθεί στο βραβευμένο από την Ακαδημία Αθηνών βιβλίο του τότε αρχιμανδρίτη και νυν Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου, «Μεσαιωνικά Μνημεία Ευβοίας». Η δική του μελέτη, δημοσιευμένη το 1971, βοήθησε καθοριστικά.

«Χωρίς τη συμβολή της, οι νομικές μας ενέργειες δεν θα ευδοκιμούσαν και η επιστροφή των τοιχογραφιών θα ήταν αδύνατη», λέει ο κ. Μπίσιας.

Η δίκη

Στο βιβλίο του Αρχιεπισκόπου αναφέρθηκαν και οι δύο μάρτυρες της πολιτικής αγωγής, που εξετάστηκαν στις 18 Απριλίου στο Β΄ Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, κατά την εκδίκαση της υπόθεσης των τοιχογραφιών με κατηγορούμενο τον Μπεκίνα σε δεύτερο βαθμό. Η αρχαιολόγος Μαρίνα Παπαδημητρίου είπε ότι με το έργο του ο κ. Ιερώνυμος τεκμηρίωσε την αγιοκατάταξη, δηλαδή τη σειρά με την οποία εμφανίζονται οι άγιοι.

Αριστερά η τοιχογραφία του Αγίου Μακαρίου σε φωτογραφία που είχε βγάλει για τη μελέτη του ο νυν Αρχιεπίσκοπος και δεξιά η ίδια τοιχογραφία μετά τον επαναπατρισμό της το 2010.

Η τοποθεσία του ναού. (Χάρτης: Νότης Ρήγας/ Ατελιέ «Κ»)

Διευκρίνισε ακόμη ότι ο σταυρεπίστεγος ναός της Παλαιοπαναγιάς έχει κηρυχθεί ιστορικό μνημείο και προστατεύεται από την αρχαιολογική υπηρεσία. «Θεωρώ ότι είναι ανεκτίμητα έργα», είπε για τις τέσσερις τοιχογραφίες του 16ου αιώνα, η συνολική αξία των οποίων έχει υπολογιστεί στις 160.000 ευρώ.

Ο αρχαιολόγος Βασίλης Σακελλιάδης, μάρτυρας και αυτός της πολιτικής αγωγής, εξήγησε σε σχετική ερώτηση του προέδρου της έδρας ότι «οι έμποροι αρχαιοτήτων πρέπει να ελέγχουν την προέλευση και να έχουν νόμιμα παραστατικά για ό,τι αγοράζουν και εμπορεύονται».

Ο Μπεκίνα δεν εμφανίστηκε στο δικαστήριο. Η υπεράσπισή του υποστήριξε στην πρώτη ημέρα της δίκης ότι οι τοιχογραφίες ανήκουν στην ελληνική Εκκλησία και ότι αυτή θα έπρεπε να παραστεί ως πολιτική αγωγή αντί του ελληνικού Δημοσίου. Αναφέρθηκε στη συναίνεση που προηγήθηκε του επαναπατρισμού και επικαλέστηκε άλλη πρόσφατη καταδίκη του Μπεκίνα στην Ελλάδα σε δεύτερο βαθμό για υπεξαίρεση. Αυτή η υπόθεση, όπως και το σύνολο των κατασχεμένων αντικειμένων στην Ελβετία, αφορούσαν αρχαιότητες και όχι εικόνες αγίων. Η υπεράσπισή του ανέφερε στο δικαστήριο ότι ο Ιταλός εμπορευόταν μόνο την αρχαία τέχνη, δεν ήταν σχετικός με τα βυζαντινά αντικείμενα και δεν μπορούσε να γνωρίζει την αξία τους ή ότι αποτελούσαν δημόσια περιουσία.

Ο πρόεδρος της έδρας και ο εισαγγελέας ζήτησαν να παραστεί ο κατηγορούμενος στην επόμενη δικάσιμο τον Ιούνιο. Οπως αναφέρθηκε, όμως, στο δικαστήριο, είναι 80 ετών, καταβεβλημένος και παραμένει άγνωστο εάν θα ταξιδέψει στην Ελλάδα.

Ο ναός

Παρά το μικρό του μέγεθος, ο ναός της Παλαιοπαναγιάς είναι κατάγραφος με παραστάσεις αγίων. Τα έργα του συνδέονται με ζωγράφο του 16ου αιώνα της αποκαλούμενης σχολής των Θηβών. Η πρώτη αρχαιοκαπηλική δράση στον ναό καταγράφηκε τον Μάρτιο του 1975 από τον τότε έφορο Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Μύρωνα Μιχαηλίδη.

Η πίσω πλευρά του ναού Παλαιοπαναγιάς στην Εύβοια.

Ακολούθησαν και άλλα παρόμοια χτυπήματα τα επόμενα χρόνια. Οι τοιχογραφίες δεν είναι συνήθης στόχος των αρχαιοκαπήλων, καθώς απαιτούνται κόπος και χρόνος για την αποκόλλησή τους. Το μικρό εκκλησάκι της Παλαιοπαναγιάς όμως ήταν εύκολος στόχος, λόγω της ερημικής τοποθεσίας του, αλλά και της μεγάλης αξίας των έργων που το κοσμούν.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η συνήθης πρακτική είναι να τελαρώνονται οι τοιχογραφίες αφού αποσπαστούν. Δηλαδή να μετατρέπονται σε κάποια μορφή πίνακα για να μπορούν πιο εύκολα να μεταφερθούν και να πωληθούν στην παράνομη αγορά.

Μετά την κλοπή του 1978, κατά την οποία έγιναν σημαντικές φθορές (καταστράφηκαν μέχρι και δομικά υλικά του ναού), συντηρητές αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού έλαβαν έκτακτα μέτρα και κόλλησαν γάζες στα όρια τοιχογραφιών που κινδύνευαν να καταρρεύσουν. Οι γάζες αφαιρέθηκαν έπειτα από χρόνια, όταν ολοκληρώθηκαν οι εργασίες συντήρησης.

Κάθε χρόνο, στις 23 Αυγούστου, ο ναός υποδέχεται τους κατοίκους των γύρω χωριών. Πραγματοποιείται λειτουργία και ακολουθεί γλέντι στον περίβολό του. «Αλλιώς, είναι κλειστή η εκκλησία», λέει στην «Κ» ο Αγγελος Μπασνάς, κτηνοτρόφος που σε κοντινή απόσταση από τον ναό έχει ένα κοπάδι πρόβατα. «Ακούγονται πολλά, για άτομα που φτάνουν εδώ με ανιχνευτές μετάλλων», προσθέτει και δείχνει τον πλάτανο μπροστά από τον ναό.

Παλιές λέξεις της Στενής-Ψ

Ψαλίδα:. α ) Ισχυρό και μεγάλο ψαλίδι. β.)Έλικας της κληματαριάς που είναι χρήσιμος για την αναρρίχηση του φυτού. γ ) Πάθηση της τρίχας του κεφαλιού η οποία σκίζεται στα δύο και δεν μεγαλώνει άλλο. δ ) Είδος ερπετού (η σκολόπεντρα).

Ψαλίδια:. Δοκάρια που χρησιμοποιούσαν για την κατασκευή της οροφής των σπιτιών.

Παλιές λέξεις της Στενής-Χ

Χαβάνι:. Χάλκινο δοχείο με γουδοχέρι, στο οποίο «κοπανούσαν» τα διάφορα μπαχαρικά, συνήθως για κατασκευή γλυκών.

Χαβάς:. Η μελωδία, ο σκοπός ενός τραγουδιού. Το λέμε και για τους ανθρώπους που συνεχίζουν την ίδια λαθεμένη τακτική τους, παρά τις αντιδράσεις των άλλων (το χαβά του αυτός).