Κι αν ο Φλεβάρης - Witchberries

6 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1830 ΜΙΑ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΗΣ ΣΤΕΝΗΣ ΚΑΜΠΙΩΝ ΜΙΣΤΡΟΥ ΣΤΡΟΠΩΝΩΝ ΚΟΥΤΟΥΡΛΟΜΕΤΟΧΙΟΥ

ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

 

ΣΤΕΝΗ

ΑΠΟΓΡΑΦΕΣ 

ΕΤΟΣ  ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ

1830 45 οικογένειες

1834 -344 69 οικογένειες

1856 - 708

1861 -773

1873- 900

1882-1006

1879-1096

1889-1072

1896-1350

1907-1457

1920-1427

1928-2015

1840-1861

1951-1422

1961-1216

1971-1019

1981-1083

1991-1269

2001-926

                                         ΧΑΡΤΗΣ 1847

Τα τελευταία χρόνια της τουρκοκρατίας υπήρχαν οι οικογένειες των:

Ρόγκη, Κοντού, Σαλιάρη, Μακρή ,Κορώνη,Γιαννούκου, Παπαγεωργίου, Θωμά, Λέων, Παλαιολόγου, Χουλιάρα, Μπαρμπούρη, Γερακίνη  Βλαχέων  Σιμιτζή, Κουτσούκου, Ρούσσου, Ντουμάνη, Κούκη , Δημάκη.  Γκούστρα, Μυλωνά, Σουκαρδά, Γιαμά, Γεωργούτσου,Μπελληγιάννη, Σουλτάνη, Μαντά, Παπαιωάννου, Κοντούλη, Μέργου,Καμαριώτη, Βαρτζή, Καλαμάρα , Καράγκου,Κυράνα, Σπυριδάκη ,Γαλάνη. Πισινάρα, Γιαλού,Τζίνη.

Οι 41 αναφερόμενες οικογένειες στο Χρονικό της Στενής είναι πολύ κοντά στις 45 οικογένειες που αναφέρονται στα αρχεία περί Οθωμανικών κτημάτων το 1830. Στην πρώτη απογραφή του ελληνικού κράτους,το 1834 ,αναφέρονται 69 οικογένειες.

1830  Οικογένειες 45

1834  Κάτοικοι 344 Οικογένειες  69

Απογραφή της Στενής το 1861

Η ελληνική απογραφή του 1861 ήταν η δέκατη πέμπτη επίσημη απογραφή του ελληνικού κράτους από ιδρύσεώς του. Αυτή ήταν και η πρώτη απογραφή κατά την οποία υιοθετήθηκαν μερικώς οι διεθνείς συστάσεις για τη διενέργεια απογραφών

Πληθυσμός απογραφής 1856 708 κάτοικοι

Πληθυσμός απογραφής 1861 773 κάτοικοι

Διαφορά 5 ετών 64 κάτοικοι

Οικογένειες 195

Σπίτια 170

Επαγγέλματα:195 γεωργοί

Υπάλληλοι 5

Επιστήμονες 1

Κληρικοί 3

Μαθηταί 26

Άνδρες

Ελεύθεροι 260

1873

900 κάτοικοι

Παντρεμένοι 130

Χήροι 17

Γυναίκες

Ελεύθερες 203

Παντρεμένες 130

Χήρες 32

Σύνολο 772 κάτοικοι

407 άνδρες 365 γυναίκες

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΕΝΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ

 

- 3 -

Ιωάννη Δ. Γιαννούκου

Λαογραφικά Στενής Ευβοίας

Έκδοση 2017

Εκδό της - Συγγραφέα ς:

Γιαννούκος Ιωάννης του Δημητρίου

Στενή Ευβοίας

Σελιδοποί ηση - Ε κτύπωση: 

Γραφικές Τέχνες «ΕΥΡΙΠΟΣ»,

Φαβιέρου 54 - Χαλκίδα, Τηλ.: 22210 82583

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

7. Βιογραφικό (Ιωάννης Γιαννούκος). 9. Επιστροφή στα παλιά.

12. Όνειρο άσβεστο, μνήμη ανήκεστος. 16. Η ζωή στη Στενή και τα γύρω

χωριά, από τον προηγούμενο

αιώνα, μέχρι σήμερα.

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

23. Γέννηση.

27. Βάπτιση.

29. Γάμος.

35. Θάνατος.

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΖΩΗ

39. Εκκλησίες των χρόνων

της Τουρκοκρατίας.

42. Εκκλησιαστική ζωή, από την

απελευθέρωση, έως το 1912.

45. Εκκλησιαστική ζωή,

από το 1912 μέχρι σήμερα.

51. Το «Θαύμα» της Αγίας Τριάδας.

53. Ο Καλόγερος Σαμουήλ του Σουλίου, καταγόταν από τη Στενή Ευβοίας.

57. Εκκλησίες.

ΓΕΩΡΓΙΑ - ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ

71. Τα σύνεργα του γεωργού.

73. Η σπαρμουδιά.

75. Οι καλλιέργειες.

77. Δημητριακά - Όσπρια - Ζωοτροφές.

79. Θερισμός.

81. Αλωνισμός.

83. Τα αμπέλια και ο τρύγος.

87. Το μάζεμα της ελιάς.

90. Μελισσοκομία.

93. Οι τσοπάνηδες και η ζωή τους. 96. Τα σκεύη των τσοπάνηδων

και η παρασκευή των

γαλακτοκομικών προϊόντων. ΟΙΚΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

101. Η παρασκευή του ψωμιού. 107. Το χώρισμα του μούστου

και οι μουσταλευριές.

109. Φαγώσιμες ελιές.

110. Αποξηραμένα σύκα.

112. Το γουρούνι.

115. Χαψομακάρονια.

117. Η παρασκευή σαπουνιού. 118. Χειρόμυλος (Χειρόμπλου). 120. Το ξεχειμώνιασμα στη Στενή. 127. Αργαλειός.

134. Το πλύσιμο των ρούχων

στην Αρματσανή.

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ

137. Αγωγιάτες.

140. Αυγουλάδες.

141. Βαρελάδες.

144. Τα Βρουκολιά (Βουκολιά).

- 5 -

145. Ο γιδάρης ή βοσκός.

146. Καφενεία.

152. Κουρεία.

154. Κοφινάδες.

155. Κτίστες.

159. Λιοτρίβια.

163. Μαραγκοί.

166. Μοδίστρες.

167. Μπακάλικα.

172. Νεροκράτες.

174. Νερόμυλοι.

177. Νεροτριβιές.

179. Πεταλωτές.

181. Ράφτες.

183. Ρετσινάδες.

186. Σαμαράδες.

190. Σιδεράδες.

193. Τσαγγάρηδες.

196. Υλοτόμοι.

200. Άλλα επαγγέλματα.

206. Ευτράπελα

ΓΙΟΡΤΕΣ

213. Απόκριες.

216. Το μοιρολόι της Παναγίας.

220. Ανάσταση.

226. Το πανηγύρι της Ζωοδόχου Πηγής, στον Πύργο, στην Αναστασά.

233. Της Παναγίας.

235. Το παζάρι της Κάτω Στενή ς.

239. Καλικάντζαροι.

241. Τα Χριστούγεννα στη Στενή και στη γύρω περιοχή, στα παλιά χρόνια της αθωότητας και της νοσταλγίας.

244. Χριστουγεννιάτικη ιστορία. 247. Μάθε παιδί μου γράμματα.

(Αντί επίλογου).

249. ΣΤΕΝΙΩΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ 251. Έτσι τα λέγαμε παλιά. 251. Λέξεις από Α.

262. >> >> Β.

265. >> >> Γ.

270. >> >> Δ.

272. >> >> Ε.

273. >> >> Ζ.

275. >> >> Θ.

276. >> >> Ι - Κ.

291. >> >> Λ.

296. >> >> Μ.

307. >> >> Ν.

310. >> >> Ξ.

314. >> >> Ο - Π.

324. >> >> Ρ - Σ.

334. >> >> Τ.

341. >> >> Υ - Φ.

344. >> >> Χ.

349. >> >> Ψ.

- 6 -

Γιαννούκος Ιωάννης του Δημητρίου

Γεννήθηκε στη Στενή Ευβοίας στις 20 Σεπτεμβρί- ου του 1947. Οι γονείς του ήταν ο Δημήτριος (Διδά- σκαλος) και η Αγγελική Γιαννούκου. Ήταν το μικρό- τερο μέλος μιας εφταμελούς οικογενείας.

Πήγε Δημοτικό και τριτάξιο Γυμνάσιο στη Στενή και συνέχισε τις γυμνασιακές σπουδές στη Χαλκίδα και στην Αθήνα, όπου και αποφοίτησε.

Το 1967 εισήχθη στη Μαράσλειο Παιδαγωγική Ακαδημία, όπου και αποφοίτησε με την ιδιότητα

του Δασκάλου μετά από 2 χρόνια.

Τα τούρκικα αρχεία 1514 1530

 

Τα τούρκικα αρχεία 1514 1530 Στις σελίδες 60 έως 70 θα βρείτε τα χωριά της περιοχής μας.Στην σελίδα 60 αναφέρεται ο οικισμός Αγία Αναστασία και είναι και η εξήγηση γιατί λέμε το πανηγύρι ης Αναστασάς ενω είναι της Ζωοδόχου Πηγής/Ενα ερώτημα που μας απασχολούσε βρήκε τελικά τη λύση του

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ

 ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΤΑ ΠΡΩΤΙΝΑ 1 Γ.ΜΗΤΑΚΗΣ ΣΤΕΝΗ 2005 Όταν ακόμα δεν είχαν εφευρεθεί τα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας, η ανθρώπινη επαφή ήταν άμεση και μόνο προσωπική. Στα καφενεία, στην πλατεία, στις γειτονιές, στα νυχτέρια, στους μύλους, στις βρύσες που έπαιρναν νερό, στο προαύλιο της εκκλησίας μετά την λειτουργία της Κυριακής, στα εξωκλήσια που γιόρταζαν,

Φωτογραφία «Για τη Δίρφη 1928» Νίκος Νέζης, ΕΟΣΑ 1928-2000 και φωτογραφία «αναρριχήσεις στο Ξεροβούνι Ευβοίας» Μιχ. Δέφνερ, περιοδικό Τα Βουνά, 1946.

 

Φωτογραφία «Για τη Δίρφη 1928» Νίκος Νέζης, ΕΟΣΑ 1928-2000 και φωτογραφία «αναρριχήσεις στο Ξεροβούνι Ευβοίας» Μιχ. Δέφνερ, περιοδικό Τα Βουνά, 1946.

Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας - Αναρρίχησης

ΟΙ ΔΡΑΚΟΙ.ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΑΣ

Σκίτσο:Τζίνα  Κ.

Η λέξη δράκος έχει τη ρίζα της στο ρήμα «δέρκομαι» που υποδηλώνει εκείνον ο οποίος έχει οξύ και διαπεραστικό βλέμμα, ή εκείνον που καταπλήσσει με το βλέμμα
του- Τέτοιο βλέμμα, αλλά και υπερβολική και ακαταμάχητη

ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

           NEOΛΙΘΙΚΗ  ΠΕΡΙΟΔΟΣ

                                                                 

 Η περίοδος αυτή ονομάστηκε νεολιθική γιατί ο άνθρωπος άρχισε να λειαίνει τις πέτρες που χρησιμοποιούσε για την κατασκευή των εργαλείων και των όπλων του.           

                                                                   

Στην Ευρώπη ξεκίνησε πριν 6000 χρόνια όταν το κλίμα άρχισε να γίνεται ίδιο με το σημερινό. Τα   ζώα και τα φυτά  εκείνη την περίοδο είναι σχεδόν ίδια με τα άγρια  σημερινά. Είναι η περίοδος που ο άνθρωπος από νομάδας κυνηγός γίνεται αγρότης και κτηνοτρόφος.  Μια από τις μεγαλύτερες

ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΔΙΡΦΗΣ (του Δημήτρη Μπαρσάκη)

(του Δημήτρη Μπαρσάκη)

Το όνομα Δίρφυς έχει προελληνική προέ-
λευση και η ετυμολογία του είναι άγνωστη,

ενώ το όνομα Δίρφη, αποτελεί απλή μεταλ-
λαγή του τριτόκλιτου Δίρφυς (γεν. Δίρφυος)

σε πρωτόκλιτο.

Φωτογραφία  της Δίρφης απο τον Άγιο Αθανάσιο.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

ΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ

ΤΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ

Ν. ΑΛΕΞΙΟΥ

                                Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥΣ

΄Υστερα από το στοιχειώδη κατατοπισμό που

μας παρουσίασε μια γενική εικόνα του

Τοιχογραφίες απο την Παλιοπαναγιά Στενήε

ποσοτικού πλούτου των Εκκλησιαστικών Μνημείων του Νομού Ευβοίας, μπορούμε να προχωρήσουμε σε κάποιας μορφής αξιολόγησή τους. Για να νιώσουμε τη σημασία των άφωνων αυτών μαρτυριών του παρελθόντος αναγκαστικά θα υποστούμε μια ιστορική και ψυχική μεταφορά.

ΠΑΛΙΟΠΑΝΑΓΙΑ ΣΤΕΝΗΣ

Το ένδυμα της καθημερινότητος, της κοινής οράσεως, είναι

ΘΕΑΤΡΙΚΟ Φιγιέττα & Αλέξανδρος

 

Φιγιέττα & Αλέξανδρος

ΠΡΟΣΩΠΑ: Φιγιέττα, Σπύρος (Σπυρίδων) Κριεζώτης, Μαίρη Καραβοπούλου-Κριεζώτη (η Αλεξανδρινή σύζυγός του), βασιλιάς Αλέξανδρος, Σκαρίμπας, Αφηγητής (Α΄ & Β΄), Ευδρομία (καμαριέρα), Βασιλική Φρουρά, Μάχη (η κόρη του Σκαρίμπα), Κατερίνα Ρούσσου (μουσικός)

ΣΚΗΝΗ 1^η: Τριάδα ’19

ΠΡΟΣΩΠΑ: Φιγιέττα, Σπύρος (Σπυρίδων) Κριεζώτης, Μαίρη Καραβοπούλου-Κριεζώτη, βασιλιάς Αλέξανδρος, Αφηγητής Α΄ & Β΄, Ευδρομία

[Αυγουστιάτικο δειλινό. Η σκηνή διαδραματίζεται στο σαλόνι του αρχοντικού, στην Τριάδα Ψαχνών με τους εμβληματικούς ζωγραφικούς πίνακες, τα βαριά, ξυλόγλυπτα έπιπλα, το πιάνο, τα αναπαυτικά καθίσματα, τα αλαβάστρινα αλεξανδρινά ανθοδοχεία και τα βαρύτιμα σερβίτσια των ροφημάτων. Ο Κριεζώτης συζητά ψιθυριστά με τον Αλέξανδρο, η Φιγιέττα στο πιάνο. Ο Αλέξανδρος μαγεύεται από την ομορφιά και τα τάλαντά της. Πηγαίνει κοντά της, της εκφράζει τον θαυμασμό του, της ζητά να χορέψουν, την παίρνει και βγαίνουν στους αγρούς του κτήματος. Ο αφηγητής παρουσιάζει τα τεκταινόμενα και τα δρώντα πρόσωπα κινούνται παντομιμικά. Εξ αρχής και έως τη στιγμή της αφήγησης ακούγεται μουσική Σκαλκώτα από τους 36 ελληνικούς του Χορούς.

Τα περί του ζητήματος στοιχεία κυρίως προέρχονται από σχετικό άρθρο στο περιοδικό Γυναίκα (τεύχος 544, 18-11-70) του – δημοσιογράφου, συγγραφέα και φίλου του Γιάννη Σκαρίμπα – Κυριάκου Μητσοτάκη. Άρθρο, που προέκυψε μετά από αναζητήσεις του Κ. Μητσοτάκη και πληροφορίες αντλημένες από τον (υπέργηρο σήμερα και ζώντα στη Χαλκίδα υιό της Φιγέττας Κριεζώτη-Πνευματικού) Νίκο Πνευματικό-Κριεζώτη.]

Η Στενιώτισσα Μαρία Καλαμάρη [Αναζητά τους οικείους της]

 

Η Στενιώτισσα Μαρία Καλαμάρη [Αναζητά τους οικείους της]

Αλέξανδρος Καλέμης: Περιπλανήσεις στον χώρο και στον χρόνο. Βόρεια Εύβοια [Το καφετί βιβλίο], σελ. 58-59:

«Από δημοσίευμα της 29^ης Μαΐου 1830 της Γενικής εφημερίδας πληροφορούμαστε πως οι Τούρκοι προβαίνουν σε φριχτές πράξεις κατά των Ευβοέων. Η εφημερίδα αναφέρεται σε ένα γεγονός κατά το οποίο Αλβανοί άρπαξαν και μετέφεραν στη Θεσσαλία νεαρές Ελληνίδες. Στις περιπτώσεις που προβλήθηκε αντίσταση από τους γονείς των κοριτσιών, αυτοί κατασφάγηκαν. Οι κοπέλες σύρθηκαν δεμένες στην αιχμαλωσία.

Ματιές στα διρφυακά διάσελα του Ευβοϊκού ’21.ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΑΙΡΑΚΤΑΡΗΣ

 

Ματιές στα διρφυακά διάσελα του Ευβοϊκού ’21

Μια περιδιάβαση σε τόπους και γεγονότα της διρφυακής χώρας κατά τους χρόνους του ’21

Αρχή πράξεως, επαναστατικής

Καθώς ήδη από την 1^η του Απρίλη του 1821 η Λιβαδιά είναι ελεύθερη και ο Ανηφορίτης λόφος (Ριτσώνα) με εντολή Οδυσσέα Ανδρούτσου είχε ήδη καταληφθεί από τον Ρουμελιώτη οπλαρχηγό Στάθη Κατσικογιάννη, ώστε να παρενοχλεί τη διέλευση των τούρκικων στρατευμάτων από ή προς τον Εύριπο.

Θορυβημένοι οι Τούρκοι της Χαλκίδας από τις πρώτες επαναστατικές δράσεις στη γειτονιά τους, ως αντίποινα και εκφοβισμό των υποδούλων χρησιμοποιούν τάχιστα την από αιώνων γνώριμη ταχτική τους: τρομοκρατία, θανατικό, εξευτελισμοί, δηώσεις, προσκυνοχάρτια.

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΟΣΤΡΑ

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΚΟΥΖΟΥΝΗΣ